Wet van de barmhartige Samaritaan

De barmhartige Samaritaan: medeleven en bescherming

De uit de Bijbel (Lucas 10:25-37) afkomstige parabel van de barmhartige Samaritaan vertelt hoe een voor dood achtergelaten reiziger wordt gered door een onbekende die hem verzorgt en zich over hem ontfermt. Naast de religieuze context draagt zij een universele boodschap: de morele plicht om anderen in gevaar te helpen, uit medeleven en onbaatzuchtigheid.

Geïnspireerd door dit beginsel zijn er wereldwijd talrijke zogenoemde barmhartige-Samaritaanwetten uitgevaardigd die hen beschermen tegen juridische vervolging die te goeder trouw hulp bieden in een noodsituatie. De precieze reikwijdte van die bescherming verschilt echter per rechtsgebied: hieronder leest u wat de voor uw regio geldende wet bepaalt.

Uw bescherming krachtens de wet

In het Verenigd Koninkrijk bestaat geen „Good Samaritan“-wet die algehele immuniteit verleent, en toch laat het recht de hulpverlener niet onbeschermd. De Social Action, Responsibility and Heroism Act 2015 (SARAH Act, England & Wales) verplicht de rechter, samen met de Compensation Act 2006, om bij de beoordeling van enige nalatigheid mee te wegen dat de verweerder heldhaftig handelde om een persoon in gevaar te helpen. De aansprakelijkheid blijft beheerst door het common law: wie redelijk en zonder nalatigheid handelt, vervult zijn zorgplicht en heeft niets te vrezen.

Geen verplichting om te handelen, maar alle redenen om het te doen

In het Verenigd Koninkrijk is helpen een keuze en geen verplichting: geen enkele wet dwingt u in te grijpen, en niemand wordt vervolgd omdat hij zich afzijdig houdt. Maar die keuze is, wanneer ze te goeder trouw wordt gemaakt, beschermd — de SARAH Act 2015 zorgt ervoor dat uw moed in uw voordeel wordt gewogen en niet tegen u, mocht de zaak ooit voor de rechter komen. De echte vraag is dan ook niet juridisch maar menselijk: zult u kunnen helpen wanneer het moment daar is?

Waarom opleiding essentieel is

Niets dwingt u in het Verenigd Koninkrijk om in te grijpen — maar wanneer een hart stilvalt, is het uw beslissing, en niet de wet, die het verschil maakt. De overlevingskans daalt met ongeveer 10 % voor elke minuut die zonder reanimatie verstrijkt, en de ambulance komt zelden op tijd voor die allereerste minuten: de omstander die er is, is letterlijk de eerste schakel in de keten van overleving. Een opleiding geeft u het recht om met vertrouwen te handelen wanneer niemand anders dat kan, wetend dat de wet die moed waardeert. Kies ervoor klaar te zijn: op een dag zal iemand alleen u hebben.